Spiritueel ontwaken klinkt vaak groter en zweveriger dan het is. Voor mij komt het neer op één eenvoudig onderscheid: het verschil tussen wie je bent en wat je bent. Of, in andere woorden: het verschil tussen vorm en leegte.
In deze blog neem ik je mee in hoe ik daarnaar kijk. Niet uit een boekje, maar vanuit mijn eigen ervaring. Je hoeft het er niet mee eens te zijn. Kijk gewoon waar het resoneert.
Vorm: alles wat je hebt meegemaakt
Vorm is je lichaam. Alles wat je hebt meegemaakt, je eigenschappen, je verleden en je toekomst. Je zelfbeeld, je conditioneringen, de bril waar je doorheen kijkt. En ook je trauma’s.
Vorm verandert voortdurend. Je gaat door van alles heen, je groeit, je raakt dingen kwijt. Voor de meeste mensen is dit gewoon wie ze zijn. Meer bestaat er niet.
Leegte: wat er altijd al is
Maar er is ook nog iets anders. Als je heel diep naar binnen kijkt, kom je uit bij iets wat je niet goed kunt benoemen, omdat het geen vorm heeft. Je kunt het bewustzijn noemen, of puur zijn. Het zijn allemaal een beetje vage woorden.
Het is niet leeg in de zin dat er niks is. Je kunt alleen niet zeggen wat het is, en toch is er iets. Het verandert niet, en toch is het altijd nieuw. Daarom kan je hoofd het ook niet goed snappen. Dat hoeft ook niet.
Eigenlijk is dit heel goed nieuws. Hoe het ook met je gaat, waar je ook doorheen gaat: er is altijd een enorme ruimte van stilte voor jou beschikbaar. We zijn alleen niet gewend om die op te merken. Onze aandacht kijkt altijd naar dingen: naar gedachten, naar gebeurtenissen. En dat wat vóór de aandacht ligt, is geen ding. Het is gewoon.
Wat is spiritueel ontwaken dan?
Je aandacht kan teruggaan naar die leegte. Ze trekt zich terug van het denken en de gebeurtenissen, en komt weer uit in dat lege middelpunt. Het voelt als een soort reset. Je gaat weer helder zien. Je kunt helderder kijken naar je trauma’s en naar wat je meemaakt, en er komt compassie voor jezelf als mens.
Spiritueel ontwaken is het moment dat je je daarvan bewust wordt. Je hebt jezelf altijd gezien als een zelfbeeld, en ineens merk je: wow, ik ben eigenlijk de ruimte die daaraan voorafgaat.
Dat maakt je niet bijzonder. Die ruimte was er altijd al. Er is niets nieuws bijgekomen. Er is hooguit iets afgevallen.
De ziel: jouw natuurlijke kleurtje
Tussen leegte en vorm zit voor mij nog iets: de ziel. De ziel is het leven zelf, maar uitgedrukt in een vorm. Nog niet besmeurd door alles wat je hebt meegemaakt. Je puurste, natuurlijke zelf. Je eigen kleurtje, je essentie.
Ik zag het laatst aan een boekenkast. Al die boeken zijn geschreven door mensen die veel in zichzelf hebben gedaan. En in elk boek zit een eigen kleur. Dat is voor mij een uitdrukking van hun ziel: van wie ze echt zijn.
Een eik heeft een andere ziel dan een den. Het is allebei hetzelfde leven. Zo is het met ons ook: we zijn allemaal unieke uitdrukkingen van hetzelfde leven. En jouw ziel wil iets uitdrukken in de wereld. Ze wil zichzelf zijn.
Ontwaken is geen ontsnapping aan het mens-zijn
Veel mensen die met bewustzijn bezig zijn, negeren de rest. Het gaat allemaal om bewustzijn, en de menselijke kant zou niet echt zijn. Klinkt mooi. Ondertussen zie je in spirituele kringen wel het ene schandaal na het andere.
De struggle hier op aarde, de zoektocht, die is gewoon reëel. Laten we niet doen alsof die er niet is. Het is jouw menselijke ervaring. Ik ben heel erg van mens zijn: in je lijf, met alles wat je meemaakt, en tegelijkertijd kunnen zien wat daaraan voorafgaat.
Juist omdat ik bewust ben van die ruimte, is het veel makkelijker om met de rest te dealen. Die ruimte is de bedding waarin je alles kunt aankijken.
Angst tijdens spiritueel ontwaken
Bijna iedereen kan die leegte weleens voelen. Maar er echt helemaal doorheen zakken, dat is overgave. En dat kan voelen als sterven. Het deel in je dat denkt een afgescheiden ik te zijn, is bang om er niet meer te zijn.
Ik heb zelf een keer drie dagen lang gedacht dat ik doodging. Dat gebeurde niet. Het was een soort loslaten. Ik ben daarna niet bijzonder geworden, en ook niet veranderd. Maar er is iets van me afgevallen.
Herken je die angst? Dat is een bekend verschijnsel. Onder die angst zit vaak een diep verlangen: een hunkering om je weer thuis te voelen. Dat verlangen brengt je er uiteindelijk ook naartoe. En heb je die angst niet, dan is dat net zo goed. Het ene is niet beter dan het andere.
Wat het je brengt: helderheid en rust
Dat zijn is altijd hier. Het kan niet weg. Het is helemaal tevreden met zichzelf, puur okéheid. Het is niet eens heel bijzonder. Maar het is een enorme verademing voor dat ikje in ons dat denkt dat het alles zelf moet doen.
Zoveel dingen lossen zichzelf op als je in die leegte kunt rusten. Het werkt zoals water waar je vanaf blijft: het komt vanzelf tot rust. Je wordt helderder en je kunt beter naar je intuïtie luisteren. Je volgende stap komt dan vaak gewoon naar je toe.
Daarom stel ik mezelf vaak een andere vraag. Niet: hoe kom ik van mijn probleem af? Maar: hoe kom ik weer terug in de essentie, in de leegte? En vanuit daar kijk ik opnieuw naar wat mijn probleem ook alweer was. Als het er dan nog is.
Bekijk de video
Ik maakte er een video over, opgenomen tijdens de eerste dag van mijn opleiding familieopstellingen: Spiritueel ontwaken, Leegte, vorm, ziel en Zijn.
De weg naar vrijheid
Ga je zelf door een proces van spiritueel ontwaken? Of voel je een aantrekking om hier meer over te leren? Kijk dan eens naar mijn groepstraject De weg naar vrijheid. Geen methode waar je in moet passen, maar een plek om samen te kijken naar wat er echt is.